Πότε και πως να κάνω αναβάθμιση στον υπολογιστή μου;

Χιλιάδες νέα προϊόντα καθημερινά κατακλύζουν την αγορά. Κάρτες γραφικών, επεξεργαστές, θήκες υπολογιστών και πολλά άλλα. Όμως τι πραγματικά χρειάζεται κανείς; Θα πρέπει να αντικαταστήσω τον υπολογιστή μου με ότι νέο κάθε φορά κυκλοφορεί; Αλήθεια, ιδανικό θα ήταν να αλλάζουμε τον υπολογιστή μας με ότι νεότερο υπάρχει στην αγορά, αλλά όπως αντιλαμβάνεται κανείς αυτό είναι αδύνατο για έναν απλό χρήστη. Από την άλλη, όταν περνάει ο καιρός, θα πρέπει να αντικατασταθούν κατά πάσα πιθανότητα όλα τα μέρη του υπολογιστή μας γιατί πλέον είναι ξεπερασμένα. Ας δούμε λοιπόν πότε να κάνουμε αναβάθμιση στον υπολογιστή μας και με ποιο τρόπο.

Αντικατάσταση πρώτα των φτηνών μερών του υπολογιστή.

Αντιλαμβάνομαι τους περιορισμούς (οικονομικούς) που μπορεί να έχει μια αναβάθμιση υπολογιστή και πόσο μπορεί να τρομάξει τον καθένα. Άλλοι τον χρειάζονται για ψυχαγωγία, άλλοι για εργασία και άλλοι για να κοσμεί απλά τον χώρο τους, καθώς δεν τον χρησιμοποιούν ιδιαίτερα. Σίγουρα δεν θα μπορούσαμε να δώσουμε από ένα άρθρο ταυτόχρονες κατευθύνσεις για όλους. Όμως αν χρειάζεστε εξατομικευμένες προτάσεις για αναβάθμιση, είτε για κάτι οικονομικό είτε για ακριβότερο, μπορείτε να μας αποστείλετε ένα μήνυμα επικοινωνίας, από τη φόρμα “Contact“. Θα σας βοηθήσουμε να επιλέξετε το καταλληλότερο κομμάτι ή κομμάτια για αναβάθμιση του υπολογιστή σας.

Μια λύση είναι η σταδιακή αντικατάσταση των φτηνών μερών του υπολογιστή. Αυτή η στρατηγική έχει το εξής πλεονέκτημα. Κάνοντας αναβάθμιση στα μέρη όπως, τροφοδοτικό, θήκη υπολογιστή, σκληρό δίσκο κτλ, αποκτούμε το εξής όφελος. Όταν έρθει η ώρα να τοποθετήσουμε στον υπολογιστή μας τον νέο επεξεργαστή, τη νέα κάρτα γραφικών και μητρική, δεν θα έχουμε να ανυσηχήσουμε για τίποτα άλλο.

Πότε και πως να κάνω αναβάθμιση στον υπολογιστή μου;
Η σταδιακή αναβάθμιση του υπολογιστή, έχει αρκετά οφέλη. (Πηγή: hp.com)

Πως να εφαρμόσω σταδιακή αναβάθμιση;

Η παραπάνω στρατηγική, απαιτεί τουλάχιστον μια καταγραφή των υλικών που έχουμε σκοπό να αποκτήσουμε στο μέλλον. Αυτό θα μας προσφέρει στο ότι δεν θα κάνουμε άστοχες αγορές κατά τη διάρκεια της σταδιακής αναβάθμισης. Ακόμα ένα όφελος με τη συγκεκριμένη στρατηγική είναι ότι μπορούμε να μεταπωλήσουμε τα παλιά μας προϊόντα, έστω και αν ξεπερασμένα, υπάρχει για αυτά ένα νέο σπίτι. Στην Ελλάδα, υπάρχει το isomnia, μεταξύ άλλων είναι μια πλατφόρμα που μπορεί κανείς να πουλήσει τα πάντα για τον υπολογιστή του ή να αγοράσει κάποιο μεταχειρισμένο προϊόν αρκετά οικονομικά.

Αυτό που μπορούμε να ακολουθήσουμε επίσης είναι να επιλέξουμε πρώτα τα μέρη που αντιστέκονται στις αυξομειώσεις τιμών. Αυτά είναι, θήκη υπολογιστή, τροφοδοτικό, μνήμες RAM, μητρικές κάρτες και μέσα αποθήκευσης (σκληροί δίσκοι). Αντίθετα αυτά που είναι πιο ευαίσθητα στις μεταβολές τιμών είναι η κάρτα γραφικών και ο επεξεργαστής, έχοντας τις μεγαλύτερες καταναλώσεις άλλωστε, και μπορούμε να τα αφήσουμε για το τέλος.

Κάθε πότε να κάνω αναβάθμιση στον υπολογιστή μου;

Αυτό που θα έλεγα, όσο περίεργο και αν ακούγεται, είναι πως η αναβάθμιση του υπολογιστή μας δεν σταματάει ποτέ. Είτε αυτή αφορά την οπτική αναβάθμιση, είτε την λειτουργική και αποδοτική. Έτσι το ιδανικό θα ήταν να είμαστε πάντα σε εγρήγορση, για κάτι νέο που ίσως κυκλοφορήσει και συμφέρει να το αποκτήσουμε. Αυτό, ανεξάρτητα από τις τιμές, θα μας δίνει πάντα ένα προβάδισμα ή και πλεονέκτημα και ουσιαστικά δεν θα κληθούμε ποτέ να κάνουμε ολική αναβάθμιση στο σύστημα μας.

Η άλλη λύση είναι να πραματοποιούμε ολοκληρωτική αναβάθμιση στον υπολογιστή μας, κάθε δύο με τρία χρόνια*.

Τι θα πρέπει να προσέχουμε στην αναβάθμιση υπολογιστή;
Η ολοκληρωτική αναβάθμιση ενός συστήματος, μπορεί να μας φανεί αρκετά κοστοβόρα (Πηγή: AMD).

Το θετικό με αυτόν το τρόπο, είναι ότι θα κάνουμε άμεση μετάβαση στο νέο σύστημα, χωρίς να χρειάζεται να περιμένουμε ή να το πραγματοποιήσουμε σταδιακά. Όμως θα μας φανεί κοστοβόρο καθώς θα απαιτηθεί να προσφέρουμε ένα μεγάλο ποσό εφάπαξ.

* Ο χρόνος είναι σχετικός κατά το μέσο όρο υποστήριξης ενός προϊόντος και την ανάπτυξη νέων. Ωστόσο ο συγκεκριμένος χρόνος αυξομειώνεται με βάση τη χρήση του ηλεκτρονικού υπολογιστή.

Τι θα πρέπει να προσέχουμε στην αναβάθμιση υπολογιστή;

Όταν αποφασίσουμε να κάνουμε αναβάθμιση στον υπολογιστή μας, ίσως αντιληφθούμε ότι έχει περάσει αρκετός καιρός από τη τελευταία φορά που το κάναμε. Αυτό μπορεί να κρύβει ορισμένες παγίδες, καθώς τα προϊόντα διαδέχονται το ένα το άλλο και η τεχνολογία “τρέχει” συνεχώς. Το προβλήμα που ίσως αντιμετωπίσει κάποιος μεταξύ άλλων, είναι να μην γνωρίζει και να προμηθευτεί κάποιο προϊόν ξεπερασμένο, σε υψηλή τιμή, επειδή απλά παρέμεινε σε στοκ στα καταστήματα. Ή αντίθετα, να προσπαθήσει να προμηθευτεί ένα ολοκαίνουργιο προϊόν σε υπερκτιμημένη τιμή σε σχέση με αυτά που προσφέρει.

Αυτό που προτείνω, όσο είναι αυτό δυνατόν, να αφουγκραζόμαστε την αγορά και να κάνουμε συμφέρουσες αλλά και ποιοτικές επιλογές.

Για παράδειγμα, ανεξάρτητα την απόδοση η οποία είναι αναμφισβήτητη, μόλις στις 27 Σεπτεμβρίου κυκλοφόρησαν οι νέοι επεξεργαστές της AMD. Όμως αυτή τη στιγμή είναι υπερκτιμημένοι, όπως είναι φυσικό, καθώς είναι ένα νέο προϊόν στην αγορά που πραγματεύεται επίσης νέες τεχνολογίες. Μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα γι’αυτούς και πως να τους αποκτήσετε “Από που να αποκτήσετε έναν AMD Ryzen 7000.“.

Πόσο σημαντική είναι η συμβατότητα των επιλογών μας;

Το επόμενο και κυριότερο που θα πρέπει να προσέξουμε στην αναβάθμιση του υπολογιστή μας, είναι η συμβατότητα των μερών του. Είναι βασικά ύψιστης σημασίας για τη λειτουργικότητα του, καθώς αν δεν γνωρίζουμε τι θα πρέπει να συνδιαστεί για να λειτουργήσει, το πιο πιθανό είναι να πέσουμε σε ασυμβατότητες υλικών και να μείνουμε απλά, χωρίς σύστημα. Όσο και αν φαίνεται ότι γνωρίζουμε για τις συμβατότητες, μπορεί ακόμα και μια μικρή λεπτομέρεια να μας προκαλέσει πονοκέφαλο.

Μητρική πλακέτα. Η κύρια “ένοχος” στις ασυμβατότητες υλικού.

Το σημαντικότερο κομμάτι που πρέπει να προσέξουμε για τυχόν ασυμβατότητες είναι η μητρική πλακέτα μας. Αν το καλόσκεφτει κανείς, είναι ίσως και το μοναδικό που μπορεί να κάνει το σύστημα μας να αποδίδει μέγιστα, αλλά και να μην λειτουργεί καθόλου. Η αλήθεια είναι ότι πολλά προβλήματα μπορεί να αντιμετωπίσουν οι χρήστες και πολλά από αυτά οφείλονται στο υλικό. Μπορείτε να διαβάσετε ένα κύριο πρόβλημα που ίσως έχει συμβεί σε όλους μας “[Επιλύθηκε]. Ο υπολογιστής δεν ανοίγει. Πλήρης οδηγός.“.

Η μητρική μας πλακέτα αρχικά θα πρέπει να συνδιαστεί με τον κατάλληλο επεξεργαστή. Έτσι βλέποντας το chipset της μητρικής μας πλακέτας, όπως πχ είναι το X570 (chipset μητρικής για AM4 socket της AMD), μπορούμε να αναγνωρίσουμε ποια οικογένεια επεξεργαστών είναι συμβατοί με αυτό. Είναι καθοριστικής σημασίας, η μητρική μας πλακέτα να είναι συμβατή με τον επεξεργαστή μας, αλλιώς δεν θα δούμε ποτέ την εκκίνηση του.

Πολλές φορές μια μητρική πλακέτα μπορεί να είναι συμβατή με νέας κυκλοφορίας επεξεργαστές, όπως το παραπάνω παράδειγμα, αλλά να απαιτείται BIOS update για να λειτουργήσει με αυτούς. Σε περίπτωση που την έχουμε ήδη σε χρήση, αυτό δεν είναι πρόβλημα. Αναλογιστείτε όμως να την έχετε προμηθευτεί μόλις και να απαιτείται αναβάθμιση στο BIOS, για να τη χρησιμοποιήσετε. Στις περισσότερες περιπτώσεις, η συμβατότητα με τον επεξεργαστή αναγράφεται στο κουτί της συσκευασίας.

Μητρική πλακέτα. Η κύρια "ένοχος" στις ασυμβατότητες υλικού.
Συνήθως η τελευταία συμβατότητα μιας μητρικής με επεξεργαστές αναγράφεται πάνω στη συσκευασία. (Πηγή: Ebay).

Τι σημαίνει η ανοιχτή συσκευασία σε μια καινούργια μητρική πλακέτα;

Αν δούμε τη συσκευασία μιας μητρική ανοιχτή, ενώ την έχουμε προμηθευτεί καινούργια, ας μην πάει κατευθείαν το μυαλό μας στο κακό. (Ότι μας πούλησαν δηλαδή μεταχειρισμένο προϊόν, σε τιμή νέου). Υπάρχει σοβαρή πιθανότητα το κουτί να έχει ανοιχτεί για να πραγματοποιηθεί αναβάθμιση στο BIOS, ώστε να αποφύγουμε προβλήματα ασυμβατότητας, όπως αυτά που αναφέρονται παραπάνω.

Υπάρχουν δύο τρόποι, να εξαλείψουμε το ενδεχόμενο ασυμβατότητας της μητρικής μας, με τον επεξεργαστή που θέλουμε να αποκτήσουμε. Αρχικά, μπορούμε να πληροφορηθούμε, από την ιστοσελίδα του κατασκευαστή της μητρικής κάρτας, με ποιους επεξεργαστές είναι συμβατή. Αν απαιτείται κάποιο BIOS update, μπορούμε να ζητήσουμε περισσότερες πληροφορίες συμβατότητας από τον προμηθευτή μας.

Πολλές φορές η απάντηση βρίσκεται στις λεπτομέρειες του προϊόντος. (Πηγή: Amazon.de)

Έτσι μέσω του προμηθευτή μας, μπορούμε να ζητήσουμε το κατάλληλο BIOS update, αν αυτό απαιτείται, ώστε να είναι η μητρική μας συμβατή, out of the box.

Οι συμβατότητες με τη μητρική μας, συνεχίζονται.

Μπορεί να λύσαμε την ασυμβατότητα που θα μπορούσε να συμβεί με τον επεξεργαστή, όμως η μητρική μας, χρειάζεται περισσότερη προσοχή. Άλλο ένα σημείο συμβατοτήτων που θα πρέπει να ελεχθεί, είναι αυτό με τις μνήμες RAM. Εκτός του ότι πρέπει να γνωρίζουμε το τύπο της μνήμης που χρησιμοποιεί η πλακέτα μας, πχ DDR4, θα πρέπει και ειδικευμένα να ελέγξουμε αν το συγκεκριμένο DIMM που θα τοποθετήσουμε, είναι αποδεκτό από τη μητρική μας. Αυτό μπορεί να γίνει μέσω της σελίδας του κατασκευαστή ή εναλλακτικά μπορούμε να ελέγξουμε τη συμβατότητα της από το Pangoly.com. Είναι αρκετά αξιόπιστο, αλλά για περαιτέρω πληροφορίες και για 100% σιγουριά, ελέγχουμε την σελίδα κατασκευαστή όπως είπαμε. Σήμερα κυκλοφορεί ένας νέος τύπος μνήμης, DDR5, που είναι συμβατός με τους Alder Lake της Intel, τους επερχόμενους Raptor Lake, αλλά και με τους Ryzen 7000 series. “DDR5, ο νέος τύπος μνήμης.“.

Ένα ακόμα σημείο είναι συμβατότητα με τον σκληρό δίσκο που θέλουμε να χρησιμοποιήσουμε. Έτσι αν επιθυμούμε να χρησιμοποιήσουμε ένα NVMe M.2 SSD για παράδειγμα, θα πρέπει να ελεχθεί αν η μητρική φέρει τη κατάλληλη υποδοχή καθώς και ποια πρωτόκολλα χρησιμοποιεί.

Επιμέρους προβλήματα συμβατοτήτων μπορεί να υπάρξουν, με τις υποδοχές για τον ARGB ή RGB φωτισμό. Για αυτό, υπάρχει ένας μεγάλος οδηγός με λύσεις, συμβατότητες και γενικά ότι πρέπει κανείς να γνωρίζει, “RGB ή ARGB. Ποιες είναι οι διαφορές του RGB και ARGB.| Φώτο.” Σε αυτό το άρθρο αναγράφονται όσα πρέπει κανείς να ξέρει και πως μπορεί να τοποθετηθεί στη μητρική μας. Αν πάλι δεν φέρει κατάλληλες υποδοχές για αυτό, υπάρχουν επιπλέον λύσεις που αναφέρονται επίσης στο άρθρο.

Τι άλλες ασυμβατότητες μπορεί να αντιμετωπίσω;

Ενώ η ασυμβατότητα της μητρικής με τον επεξεργαστή είναι ζωτικής σημασίας, υπάρχουν επιμέρους προβλήματα που θα πρέπει να αναλογιστούμε. Ένα ακόμα είναι το μέγεθος της θήκης του υπολογιστή μας. Ενώ τα περισσότερα θα είναι συμβατά, υπάρχουν περιπτώσεις όπου τα μεγέθη, της ψύκτρας επεξεργαστή, της κάρτας γραφικών και της μητρικής πλακέτας, είναι απλά εκτός των ορίων. Έτσι θα μείνουμε να κοιτάμε το υλικό μας, καθώς δεν θα μπορεί να τοποθετηθεί στη θήκη μας.

Υπάρχουν μεγέθη για τις μητρικές πλακέτες, E-ATX, ATX, m-ATX, I-ATX και ίσως μια θήκη να μην προσφέρει τον κατάλληλο χώρο. (Συνήθως για τη μεγαλύτερη E-ATX). Επίσης, όσο περνάει ο καιρός οι υλοποιήσεις για τις κάρτες γραφικών ξεφεύγουν σε μεγέθη, όπως για παράδειγμα η Nvidia RTX 4090 και ο διαθέσιμος χώρος του κουτιού μας, να μην το καλύπτει. Τέλος, η ψύκτρα που θα επιλέξουμε να τοποθετήσουμε, ίσως και αυτή να μην χωράει τελικά, είτε είναι αερόψυκτη είτε υδρόψυκτη.

Τι είναι καλύτερο ως επιλογή για τη ψύξη του επεξεργαστή μας; “Υδρόψυξη ή Αερόψυξη; Τι είναι καλύτερο;

Σύστημα δύο ταχυτήτων. Ένα λάθος που κάνουμε πολλοί στην αναβάθμιση του υπολογιστή μας.

Ένα σφάλμα που κάνουμε πολλοί όταν αναβαθμίζουμε τον υπολογιστή μας, είναι ότι τελικά “στήνουμε” ένα σύστημα δύο ταχυτήτων. Τι σημαίνει αυτό; Ότι σε κάποια κομμάτια επιλέγουμε ότι καλύτερο και αποδοτικό υπάρχει στην αγορά και για τα υπόλοιπα ότι πιο φτηνό και αναξιόπιστο. Αυτό που ίσως οι περισσότεροι νομίζουν είναι, πως αν αποκτήσουν έναν ακριβό επεξεργαστή και μια γρήγορη κάρτα γραφικών, αυτά θα κάνουν και τη δουλειά όλων των υπολοίπων.

Αυτό που πρέπει να προσέξουμε λοιπόν στην αναβάθμιση ενός υπολογιστή, είναι να μοιράσουμε το budget μας κατά τέτοιο τρόπο, ώστε κάθε μέρος του υπολογιστή να έχει την αξία που πρέπει. Μόνο έτσι θα αποκτήσουμε κάτι αποδοτικό, αλλά και θα μας ικανοποιήσει απόλυτα για οποιαδήποτε χρήση.

Το τροφοδοτικό, θα πρέπει να είναι ποιοτικό καθώς θα φιλοξενήσει όλα τα ακριβά μέρη του υπολογιστή μας. Η μητρική να μας παρέχει όσα χρειαζόμαστε, η ψύξη ικανοποιητική και το μέσο αποθήκευσης “βράχος”, ώστε να μην κλαίμε μια μέρα τα αρχεία μας ή την εργασία μας. Οι μνήμες RAM πρέπει να δένουν αρμονικά με τις ταχύτητες του συστήματος μας για την αποφυγή ασταθειών, το κουτί να μας προσφέρει καλό airflow. Τέλος, όταν ο επεξεργαστής και η κάρτα γραφικών τοποθετούνται σε ένα ισορροπημένο σύστημα μας δίνουν ότι καλύτερο έχουν να προσφέρουν.

Επίλογος.

Ήρθε η ώρα της αναβάθμισης. Θα συνέβαινε αργά ή γρήγορα, καθώς πέρασε αρκετός καιρός από τη τελευταία φορά. Τώρα γνωρίζετε τι θα πρέπει να προσέξετε, είτε επειδή τα είχατε ξεχάσει είτε είναι η πρώτη φορά που μπαίνετε σε αυτή τη διαδικασία. Σίγουρα υπάρχουν έτοιμα συστήματα τα οποία μπορείτε να προμηθευτείτε από μεγάλες αλυσίδες καταστημάτων. Προσωπικά, δεν θα τα προτιμούσα. Ίσως με λίγη έρευνα να βρείτε κάποιο κατάστημα που κατασκευάζει υπολογιστές και δεν έχει τη διάθεση να σας χρεώσει μεγάλο ποσό για κέρδος. Πάλι όμως, το καλύτερο είναι να γνωρίζουμε τι βάζουμε στο σύστημα μας και για ποιο λόγο υπάρχει εκεί.

Ακολούθησε το PCsolution316 στο Google News αν σου άρεσε το παραπάνω άρθρο “Πότε και πως να κάνω αναβάθμιση στον υπολογιστή μου;” Μην ξεχάσεις να εγγραφείς στο Newsletter.

By Themis

Ο τομέας της τεχνολογίας, δικτύων και υπολογιστών, είναι οι αδυναμίες μου, καθώς και τα ενθουσιώδη builds. Μέσω του Blog θα μοιραστώ μαζί σας ιδέες, προτάσεις αλλά και λύσεις, για να ταξιδέψουμε μαζί στον κόσμο της τεχνολογίας.

Αφήστε μια απάντηση